Loading...

Wednesday, June 29, 2016

Good/Bad Muslim => Conciliatory/Hostile Islam?

As we mourn the loss of lives of our fellow humans in Istanbul once again we ask ourselves heart-wrenching questions. Below is an attempt from Professor Mbogoni to answer these soul-searching queries. Far below are some tweets that reflects our divided opinion about what Professor Mamdani once posed in terms of the 'dichotomy' of 'Good Muslim, Bad Muslim'?

I pray that your journey through Istanbul’s Ataturk Int’l Airport will have no mishap. That said, I could not resist to respond to your email much as I have tried to stay out of any dialogue to do with Islam as “a religion of peace” vs “radical Islam” as an essentially terroristic religion. Here is my take about the quandary we are in and why.

In my book entitled *The Cross vs The Crescent* (Mkuki na Nyota, 2004), I share the view by Taha Muhammad Taha, the late Sudanese cleric and Islamic scholar, that the Qur’an has two messages, one which is conciliatory and another which is hostile to nonbelievers. These two positions are generally synonymous and reflective of the revelations given to Muhammad in Mecca (the conciliatory/Islam as a religion of peace verses) vs. those revealed in Medina (non-conciliatory to the infidels, verses which are used to justify radical Islam).
The tweets that you shared reflect this dichotomy of the Qur’anic revelations, i.e. tweets that condemn and emphasize on the non-conciliatory nature if Islam vs. those that emphasize Islam being a religion of peace. It is interesting to note from the names of the tweeters that those of Christian persuasion subscribe to the former position while the Muslims subscribe to the later position. Why is this?

First, you will never, and repeat, never hear a Muslim accept the idea of two messages in the Qur’anic revelations, one of peace and one of warfare. Taha Muhammad Taha paid with his life for adamantly maintaining that this was the case. Worse, no Muslim will dare criticize the Qur’an or the Prophet Muhammad. If you don’t believe me, find out what happened to Mama Sophia Kawawa.

Second, in the Western world (and probably other parts) it scares the hell out of many people to think and let alone visualize a scenario that Islam is at war against Christianity. Yet, how many people know about the Islamic division of the world into Dar-al-Islam and Dar-al-Harb and that when Muslims cannot successfully wage war against the infidels they must abide their time?

Third, as my compatriot Charles Makakala is wont of saying, it depends from what vantage point you view things regarding the violence perpetrated in the name of Islam. Those who disclaim terrorism and its perpetrators as un-Islamic and insist that Islam is a religion of peace subscribe to the Meccan conciliatory stance of the Qur’an vs those who claim what they are doing is in the name of Islam and legitimize their actions by the non-conciliatory revelations of the Qur’an which emphasize violence against the infidels.
I don't care how many Muslims condemn the #Istanbul Attacks! I want 2 know how many Muslims condemn their Prophet 4 encouraging these acts.

*Attack on a Muslim country* "Muslims are terrorists. We need to stop Islam." Nice logic people. #PrayForTurkey #Istanbul

#Istanbul Another attack from the "religion of peace"...

how many more attacks on Muslim countries is it gonna take to make people realize that terrorism has no religion #Istanbul

Immigration will bring this here. You can't extend religious freedom to a religion tht doesn't reciprocate #istanbul

A message to everyone who utilize religion to kill innocent people .... No religion justifies killing ~ #Istanbul

Can we stop pretending yet that the world doesn't have a radical Islam problem? #Istanbul

#Istanbul  Terrorism has nothing to do with Islam.We condemn this act of brutality. 

All these people saying terrorism has no religion. Except 99.9% of the acts committed are in name of Islam. #Istanbul


We will keep saying Islam is not responsible, and this will keep happening all over the world. #Istanbul

Our hearts go out to the victims of this vicious attack on the innocents. The enemies of humanity are enemies of #Islam, Period. #Istanbul

Monday, June 20, 2016

Katiba Mpya Kuubadili Mfumo Dhalimu Uliopo?

Tuitazame Katiba Mpya kama Chombo cha kuubadili Mfumo Dhalimu uliopo

Richard Mbunda

(Makala haya yalitolewa katika gazeti la Mwananchi katika ulingo wa Siasa mwaka 2014 wakati mchakato wa uandishi wa katiba mpya unaendelea lakini haikuwekwa katika mtandao. Ni vyema sasa tukaiweka katika mtandao ili iwe rejea ya baadaye)

Mchakato wa kuandika katiba mpya katika nchi yoyote hugubikwa na mivutano inayoashiria kuwepo kwa maslahi ya makundi mbalimbali katika nchi husika. Kundi lolote lililo na maslahi linatambua kuwa, kulala wakati wa uandishi wa katiba ni sawa na ule usemi wa ‘cheka na nyani uvune mabua’. Tunapaswa kutambua kuwa, mivutano hii haina mantiki hasi, kwa kuwa uwepo wa maslahi yanayokinzana kutaifanya nchi kupata katiba nzuri kwa sababu mambo ya hovyo hovyo ni lazima yatapigiwa kelele na kuchujwa.
 Hata hivyo, hapana budi kuwepo kwa uwiano wa maslahi ya vikundi na maslahi ya taifa ili katiba isitumike kutetea maslahi binafsi ya watu wachache au vikundi fulani. Kwa mantiki hiyo basi, uandishi wa katiba unapaswa kuzingatia utaifa zaidi kuliko maslahi ya vikundi.

Matumaini ya Katiba Mpya kwa Makundi Mbalimbali

Wadau wa katiba ya muungano wamekuwa na matumaini mbalimbali. Kwa mfano, katika hotuba yake aliyoitoa kwenye uzinduzi wa Bunge Maalum la Katiba, Rais [Mstaafu]  Kikwete alitanabaisha kuwa kuna makundi yanayodhani katiba mpya, na hasa katika mapendekezo yake ya mabadiliko ya muundo wa Muungano, yangewarahishia kushinda uchaguzi na kushika madaraka ya nchi. Kwa vyama vya siasa, ambavyo malengo yake makuu ni kushika madaraka ya nchi hilo ni tumaini sahihi kwao na wanapaswa kulizingatia ili kulinda umuhimu na uhai wa vyama vyao. Kwa maana hiyo, vyama vya siasa vina haki ya kupigania kuwekwa kwa mifumo sahihi ya kiutawala na usimamizi ili pawepo na ushindani wa haki wakati wa uchaguzi.
Katika mijadala ya katiba, ndani ya Bunge Maalum na hata katika majukwaa tumesikia matumaini ya pande mbili za Muungano katika katiba mpya. Kwa upande wa Zanzibar, tumesikia matakwa yao, kuwa wanataka ushiriki katika medani za kimataifa kama vile kujiunga na Jumuiya ya Nchi za Kiislam, kukopa kimataifa na kudhibiti biashara za kimataifa. Ingawa pia wapo wale wanaodai mamlaka kamili ya Zanzibar katika muungano wa mkataba, madai ambayo, kama yakizingatiwa, yatauweka muungano njia panda.

Katiba mpya imewapa pia watanganyika matumaini ya kufufuliwa kwa Tanganyika yao ili iweze kutetea maslahi yao ndani ya muungano. Wakati huohuo Wazanzibari wangependa Tanganyika ifufuliwe ili isiendelee kuvaa koti la serikali ya  Jamhuri ya Muungano na kujinufaisha na nafasi hiyo. Hivyo basi, kwa baadhi ya makundi, katiba mpya itakuwa na tija tu kama muundo wa serikali tatu kama ulivyopendekezwa na Tume ya Jaji Warioba utazingatiwa. Kwa mtazamo wangu, tusijibane katika fikra hizo, bali tuangalie ni jinsi gani katiba itaweka mazingira ya kuubomoa mfumo dhalimu uliopo.
Matumaini ya Watanzania wa Kawaida

Matarajio ya wananchi wa kawaida, ambalo ndiyo kundi kubwa nchini yamekuwa tofauti na wanasiasa wetu. Takwimu za Tume ya Mabadiliko ya Katiba zinaonesha kuwa maoni ya wananchi wengi yalilenga zaidi masuala ya utawala bora, matumizi ya rasilimali na maisha yao ya kila siku kuliko hata miundo ya muungano ambayo wanasiasa wanaipigania. Wananchi wanakerwa na mfumo uliopo ambao hauna uwajibikaji kwa viongozi na raia. Badala ya kufanya kazi kwa bidii na kupata mapato halali, watu wengi wamekuwa wakiishi kwa ujanja ujanja tu! 
Wakati katika ngazi za juu kuna ufisadi wa kutisha, usemi wa ‘kila mbuzi hula kutokana na urefu wa kamba yake’ umekuwa halali kwa watumishi wa Serikali ambao wametumia nafasi zao kuomba rushwa ndogo ndogo kwa wananchi. Hizi rushwa ndogo ndogo zimekuwa kero kubwa kwa wananchi kwa kuwa zinamkamua maskini huyu hata kile kidogo alichonacho.

Vivyo hivyo, wakati Tanzania imejaliwa utajiri mkubwa wa rasilimali kama vile madini, misitu, mbuga za wanyama na gesi, rasilimali hizi zinaonekana kutokumsaidia mtanzania. Watu waliopewa dhamana ya kusimamia rasilimali hizo wametuangusha kwa kujali maslahi yao binafsi. Matokeo yake ni kuwa raia wa kawaida ameachwa katika maisha yasiyotabirika huku Serikali ikiendelea kuongeza kodi katika bidhaa anazozitumia.
 Tatizo ni Mfumo au Viongozi Wetu?

Mjadala umeibuka kwa muda mrefu sasa juu ya nini kikwazo kikubwa cha maendeleo yetu kama taifa. Kwa mujibu wa baadhi ya wachambuzi mfumo uliopo ndio kikwazo kikubwa kwa nchi yetu kupiga hatua. Lakini kwa upande mwingine kuna wanaoamini kuwa tatizo letu kubwa ni uongozi.

Katika moja ya makala zake za wazi, M.M. Mwanakijiji anatuaminisha kuwa adui mkubwa wa maendeleo yetu ni mfumo haramu uliotengenezwa na utawala wa kifisadi. Kwa mujibu wa Mwanakijiji, “mfumo huu una mchanganyiko wa mifumo midogo midogo ya kisiasa, kiuchumi, na kisheria ambayo msingi wake ni ubinafsi, kutokuwajibika, kulindana, utawala wa hofu, kubebana na kuvumiliana kwa kadri ya kwamba wanufaikaji ni kikundi cha watu wachache walio katika utawala na wale wanaohusiana nao kwa karibu.” 
Kutokana na mrengo huu wa fikra, wakati tunatafuta mchawi wa maendeleo yetu tusianze kushughulika na mtu mmoja mmoja bali tuungalie mfumo huu. Kwa maneno mengine, kiongozi yeyote atakayeingia kufanya kazi katika mfumo huu, hawezi kuleta mabadiliko ya kweli.

Mrengo huu wa fikra kama unavyodadavuliwa na ndugu Mwanakijiji unashawishi kwa kiasi kikubwa. Lakini bado unaibua changamoto kadhaa za kifikra. Kwa mfano, je tumeshafanya udadisi wa kutosha kujua kuwa mfumo huu ulianzia wapi na umeota mzizi lini nchini Tanzania? Je, mfumo huu ulikuwepo hata wakati wa Baba wa Taifa Mwalimu Nyerere? Kwa ajili ya kuibua mjadala zaidi, ningependa kusema bayana kuwa ubinafsi, kutowajibika, kulindana, utawala wa hofu, na kubebana haukuzaliwa na Tanzania. Sidhani kama waasisi wetu walikuwa na utamaduni huu!
Hii ina maana kuwa, na ningependa kumuaminisha na ndugu Mwanakijiji, kuna uhusiano mkubwa kati ya uongozi na mfumo uliopo. Kwa mfano, katiba yetu imempa Rais wa nchi madaraka makubwa sana.  Katika kifungu cha 36 (1) kwa kuzingatia katiba, Rais ana mamlaka ya kuanzisha au kuifuta taasisi ambayo anaona itasaidia au kudhoofisha utendaji wa serikali yake.  Kifungu cha 36 (2) kinampa Rais mamlaka ya kufanya uteuzi wa viongozi waandamizi katika kuendesha taasisi mbalimbali ikiwemo zinazohusika na utungwaji wa sera. Wakati huo tukumbuke kuwa Rais anapoingia madarakani anaenda kutekeleza sera zake kama alivyopewa ridhaa na wapiga kura ambazo kimsingi zinaweza zikashabihiana na mfumo uliopo au zikaubomoa kabisa. Uanzishwaji au ufutwaji wa Taasisi pamoja na uteuzi ni baadhi ya silaha muhimu anazoweza kuzitumia Rais kuleta mabadiliko ya kimfumo.
Kwa mujibu wa Mwanakijiji chama kilichopo madarakani ndio chanzo cha kuendelea kwa mfumo huu dhalimu. Na kwa maoni yake, tunaweza kuondoa mfumo huu kwa kuking’oa chama hiki madarakani na kutoa nafasi kwa vyama vingine.  Kazi kubwa ya uchaguzi imekuwa kusaidia mabadiliko haya katika nchi nyingi. Uingereza inatupa mfano mzuri, ambapo, ingawa wao hawana katiba iliyoandikwa, lakini wamekuwa wakiuondoa utawala usiowafaa kupitia uchaguzi kwa ufanisi mkubwa. Lakini, je kama tatizo ni mfumo na sio viongozi, utasemaje ukikiondoa chama fulani utapata suluhisho? Hayawezi kutokea kama ya Rais Frederick Chiluba wa Zambia?
Kwa maoni yangu,vita hivi vinapaswa kupiganwa kila kona. Mosi, tunahitaji uwepo wa taasisi muhimu kikatiba. Tume ya Jaji Warioba walifanya kazi nzuri sana kutengeneza mifumo ya kiuwajibikaji ambayo wachambuzi wengi wanaziangalia kama chachu za kuondoa huu mfumo dhalimu. Hata hivyo, maswali mengi yameulizwa kuhusu kukosekana kwa TAKUKURU katika Rasimu ya katiba. Taasisi kama hizo zilitakiwa kupewa meno ili ziweze kudhibiti utamaduni huu wa rushwa ndogo ndogo zinazowakosesha haki raia.
Pili, viongozi wanaochaguliwa wanapaswa kuwa wenye nia thabiti ya kuliendeleza taifa na wanaouchukia  mfumo huu dhalimu. Viongozi ambao watakuwa wasikivu wa kilio cha wananchi na walio tayari kuleta mabadiliko katika jamii. Tatu, tunahitaji kuweka misingi ya uwajibikaji katika sheria zetu. Sheria hizo zizingatie pia mazingira ya kisiasa yanayoheshimu ushindani wa haki na zinazowajali wananchi kwa ujumla.
Hatuna budi pia kukubali kuwa sisi wenyewe kama raia wa Tanzania ni kikwazo kikubwa cha kupambana na mfumo huu dhalimu. Tumekuwa tukishabikia ufisadi bila aibu na pengine, kwa utamaduni wetu mbaya wa kuishi kiujanja ujanja, tumekuwa tukihamasisha uvunjaji wa sheria ili kukidhi maslahi yetu binafsi. Hivyo basi, nafasi ya wananchi ni kubwa sana katika kubomoa mfumo huu kwa kuwa ndio wanaochagua viongozi na ndio wanaoweza kushinikiza uwepo wa taasisi za kiuwajibikaji. Mjadala na kutokukubaliana kuhusu muundo wa muungano kisibeze jitihada ya kuundoa mfumo huu dhalimu.

Wednesday, June 15, 2016

Wanawake Katika Ukombozi-Women in Liberation



Bajeti ya Serikali na Mipango ya Wapinzani

Bajeti ya Serikali na Mipango ya Wapinzani

Chambi Chachage


Tunajenga nyumba moja sasa tunagombania fito za nini? Swali hilo litokanalo na msemo maarufu nchini Tanzania linaweza kutumika kuelezea ukakasi uliojitokeza kuhusu Bajeti ya Serikali. Wabunge machachari waliozuiwa kuendelea na vikao vya Bunge la Bajeti wameamua kutafuta vilinge vingine. Huko nako wapo waliozuiwa.

Wadadisi wa mambo tunaamini ni haki ya Kikatiba kwa mtu yeyote kujadili masuala yoyote yaliyo muhimu kwa Taifa. Wasiwasi wetu ni kuwa ushabiki wetu wa kisiasa kuhusu sintofahamu inayoendelea kati ya Serikali na baadhi ya wapinzani inaweza kutufanya tukose utulivu wa kuchambua ni nini hasa wanachopingana kuhusu bajeti. 

Hivyo basi, tumeamua kuchukua fursa hii kuupitia ‘Uchambuzi wa Bajeti Ya Serikali 2016/2017’ uliopangwa kutolewa kwa Umma na Kiongozi wa Chama cha ACT-Wazalendo, Zitto Kabwe, katika kongamano lao lililozuiwa kufanyika Jumapili ya tarehe 12 Juni 2016. Lakini kwa kuwa tunaamini kuwa mtazamo wa kiuchumi wa Waziri wa Fedha, Dakta Philip Mpango, una ushawishi mkubwa kibajeti basi uhakiki wetu hauna budi kurejea na kulinganisha taarifa nyingine muhimu za wizara yake.

Katika uhakiki wetu, uliojikita kwenye sekta za kilimo na viwanda, hoja yetu kuu ni kwamba kuna ‘miingiliano tata’ na ‘migongano hewa’ kati ya mipango ya maendeleo ya Serikali iliyotumika kuandaa bajeti na makusudio ya uchambuzi wa wapinzani wanaojitanabahisha kama wazalendo wanaofuata ‘Ujamaa wa Kidemokrasia’.

Uchambuzi wa Kiongozi wa wazalendo hao, kwa mfano, unakubaliana na Serikali kuhusu kujenga viwanda. Tena unaipongeza “sana” bajeti yake ya sasa kwa kulenga  “kuondoa changamoto ya miundombinu kwa kiwango kikubwa sana.” Lakini unadai kwamba: “Miundombinu inaweza kujengwa lakini ikawa haina watu wa kuitumia wala bidhaa za kusafirisha kwa sababu hakuna vivutio vya kuanzisha viwanda pia.”

Pamoja na kujaribu kuihuisha misingi ya Azimio la Arusha kuhusu sekta ya Umma kupitia Azimio la Tabora, wazalendo hao hawatofautiani sana na Serikali  kuhusu nafasi nyeti/tete ya sekta binafsi. “Ikumbukwe kuwa Serikali haianzishi viwanda”, uchambuzi wao unasisitiza, “bali inajenga mazingira mazuri ya wawekezaji kuanzisha viwanda.” Hivyo, unadai kwamba bajeti hii ya Serikali “haijaweka hivyo vivutio vya kuanzisha viwanda na ime­minya uwezo wa walaji kutumia kwa kudhibiti matumizi na pia kutoza kodi nyingi zinazopunguza uwezo wa kutumia bidhaa na huduma.”

Njozi ya wazalendo hao ni kuona wananchi wengi wakiwa na ajira zenye tija. Ila wanajua “viwanda vinachangia asilimia 20 ya ajira zote rasmi nchini na kwamba theluthi mbili ya Watanzania wameajiriwa na sekta isiyo rasmi.” Hivyo, wanaona “juhudi za kuongeza uzalishaji viwandani ni muhimu sana ili kuwaondoa Watanzania wengi kutoka sekta isiyo rasmi na kuwaingiza kwenye sekta rasmi.” Ndiyo maana kiitikadi hawaoni shida kuipima Serikali kwa “kutazama hatua mbalimbali za kisera [za] kuwezesha sekta binafsi kufungua viwanda vingi zaidi nchini na kuajiri watu wengi.’

Tathmini yao inawafanya wadhani kwamba “Serikali ilipaswa kuja na Sera mahususi za kufikisha asilimia 10 au zaidi ukuaji wa uzalishaji viwandani.” Ili kufanikisha hilo wanadai “Serikali haina budi ku­kaa na wenye viwanda na kupata mwafaka wa namna bora ya kuweka sera mahususi zitazopelekea uwekezaji mkubwa wa wenye mitaji katika viwanda na kuongeza uzalishaji.” Yaani hawajaridhika na maneno haya ya Dakta Mpango: “Bajeti hii imezingatia mawazo na mapendekezo ya wadau mbali mbali wakiwemo wenye viwanda, wafanyabiashara na wengine wengi”? Wanataka ‘manahodha wa viwanda’ wawe na sauti zaidi? Mtazamo wa kiuchumi wa Kiongozi wao usiopingana dhahiri na ‘dhana ya kibepari’ ya mapinduzi ya viwanda yatokanayo na mapinduzi ya kilimo umepelekea uchambuzi wao pia udai kwamba:

“Kwa Uchumi wa Tanzania, ujenzi wa Sekta ya Viwanda hauwezi kufanikiwa bila kukua kwa sekta ya kilimo. Kilimo ndio sekta Kiongozi katika kutokomeza umasikini kwani inachangia theluthi moja ya Pato la Taifa na kuajiri theluthi mbili ya Watanzania wote. Bajeti ya kwanza ya Serikali ya Awamu ya Tano imeshindwa kufungamanisha Sekta ya Kilimo na ndoto ya maendeleo ya Viwanda. Ushahidi wa kisayansi unaotokana na Taarifa za Serikali yenyewe unaonyesha kuwa hakuna mahusiano kati ya mipango ya maendeleo ya viwanda na mipango ya maendeleo ya wananchi. (Uk. 5).

‘Dongo’ hilo ni zito hasa ukizingatia kuwa katika Hotuba yake ya Kufungua Bunge ambapo alimsifia Kiongozi huyo kwa ukomavu wa kisiasa, Rais alinena haya:

“Sura ya kwanza ya viwanda tunavyovikusudia ni vile ambavyo sehemu kubwa ya malighafi yake itatoka ndani, hususan kweye sekta za kilimo, mifugo, uvuvi, na madini – na maliasili nyingine. Viwanda vya aina hii vitatupa fursa ya kujenga mfumo wa uzalishaji ndani ya nchi uliofungamana na kushikamana. Viwanda vya aina hii vitahitaji na kutegemea malighafi toka kwa wazalishaji wa sekta nilizozitaja, na kwa kufanya hivyo wazalishaji hao watakuwa na soko la uhakika humu humu ndani ya nchi.” 

Eneo mojawapo ambalo Bajeti kuu imejaribu kuzingatia alichosema Rais ni hili lilipo katika hotuba ya Dakta Mpango:

Kutoza Ushuru wa Forodha wa asilimia 10 badala ya asilimia 0 kwenye mafuta ghafi ya kula (crude edible oil) yanayotambulika katika HS Code 1511.10.00 kwa mwaka mmoja. Hatua hii inalenga katika kuhamasisha kilimo cha mbegu za mafuta hapa nchini na kukuza viwanda vya kutengeneza mafuta ya kula. Aidha, Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji imeandaa mkakati maalum wa kuendeleza viwanda vya kuzalisha mafuta yanayotokana na mbegu zinazozalishwa hapa nchini na kutumia fursa [ya] soko kubwa lililopo katika Jumuiya ya Afrika Mashariki ambapo Tanzania inayo nafasi ya kuweza kuongeza uzalishaji wa mbegu za mafuta (Uk. 87).

Mpango wa Maendeleo Wa Miaka Mitano unapopelekea sasa kinachodaiwa kuwa ni asilimia 1 tu ya Bajeti ya Maendeleo iende kwenye kilimo, je, ni kwa sababu ‘vipanga’ waliouandaa hawaelewi muingiliano wake na viwanda? Je, ni kwa sababu huko serikalini kuna ‘vilaza’ wa uchumi wa “viwanda vya kusindika mazao ya kilimo (agroprocessing industries)” ambavyo uchambuzi wa wazalendo hao unavipigia chapuo?

Serikali ‘sikivu’ ya Rais Magufuli inajua fika inachotaka kukifanya kiuchumi hata kama kuna dalili zinazoonesha kwamba haielewi kikamilifu inakoelekea na athari zake kwa undani. Kama wadadisi tulivyowahi kugusia hapo awali kuhusu ‘Dakta Mpango na Hatma ya Kifedha, Kibajeti na Kiuchumi’, njozi yake imejikita katika ujenzi wa mkusanyiko wa viwanda vilivyojikita katika kile ambacho ‘wachumi wa kiliberali’ wanakiona ni fursa ambazo uchumi wa nchi/jamii fulani unazo kuzidi washindani wake.
 
Ukiirejea taratibu ‘Taarifa ya Hali ya Uchumi 2015 na Mpango wa Maendeleo wa Taifa 2016/17’ aliyoiwasilisha Bungeni tarehe 8 Juni 2016, kwa mfano, utakutana na mkakati wa “kuanzisha kongane za viwanda (Industrial Clusters) za kuongeza thamani ya mazao ya kilimo....” Hilo limejikita katika dhana ya ‘Minyororo ya kuongeza Thamani (Value Chains)’. Na ndiyo maana hotuba yake ya ‘Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Fedha na Mipango kwa Mwaka 2016/17’ inasema:

“Serikali hadi sasa imeipatia Benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania mtaji wa shilingi bilioni 60. Aidha, katika hatua za awali, benki imeainisha minyororo 14 ya thamani ya mazao ya kilimo katika sekta ndogo ndogo nane itakayopewa kipaumbele katika kutoa mikopo kwa kuanzia. Sekta hizo ni za uzalishaji wa nafaka; mifugo; ufugaji wa samaki, kilimo cha matunda, maua, mbogamboga, na viungo; mazao ya viwanda hasa miwa na korosho; mbegu za uzalishaji mafuta ya kula; na mazao ya misitu hasa ufugaji wa nyuki na mazao yake… kwa mwaka 2016/17, Benki imepanga kuendelea kutoa mikopo kwa angalau minyororo 14 ya thamani (agricultural value chains) itakayofanyiwa tathmini yakinifu kama iliyoanishwa kwenye mpango kazi wa kwanza wa 2016-2020” (Uk 27 & 53).

Suala la kilimo kwenye bajeti na mipango ya Serikali linazidi kutazamwa kwa jicho la kibiashara/kiwekezaji. Ndiyo maana katika hotuba hiyo hiyo Dakta Mpango anatujulisha kwamba madhumuni makuu “ya kuanzishwa benki hii ni kusaidia upatikanaji, utoshelezi na usalama wa chakula endelevu nchini na kusaidia katika kuleta mapinduzi ya kilimo kutoka kilimo cha kujikimu kwenda kilimo cha biashara ili kuchangia kwenye ukuaji wa uchumi na kupunguza umaskini.” Picha hii inaakisi maneno haya yaliyopo katika ‘Mpango wa Maendeleo wa Taifa wa Mwaka 2016/17’:

Mradi [wa Kuboresha Mazingira ya Uwekezaji na Biashara] unalenga kuboresha mazingira ya uwekezaji na biashara nchini. Katika mwaka 2016/17 zimetengwa shilingi bilioni 1.227 fedha za ndani kwa ajili ya: kuendelea kutafuta fursa nafuu za biashara na masoko kwa bidhaa za kilimo na viwandani kupitia majadiliano baina ya nchi na nchi, kikanda na kimataifa” (Uk. 92).
 Usuli huo unaweza kutusaidia kuelewa ni kwa nini Dakta Mpango alisema haya Bungeni: “Bajeti hii pia inalenga kujenga mazingira mazuri ya kufanya biashara na kuwekeza ili kuvutia ushiriki wa wawekezaji wa ndani na nje katika kuendeleza viwanda na kilimo.” Hakika mpango wa Serikali ya Magufuli siyo kujenga lile Taifa la wakulima na wafanyakazi. Ni wa kujenga hili Taifa la wafanyabiashara na wawekezaji.

Viwanda vilikuwa viwe vya wafanyakazi na kilimo kiwe cha wakulima enzi hizo za Ujamaa. Ila enzi hizi za Uliberali viwanda vinatakiwa kuwa vya wawekezaji na kilimo kuwa cha wafanyabiashara. Kama hatuamini hebu tutafakari haya maneno ya Dakta Mpango wakati anawasilisha bajeti Bungeni: “Mheshimiwa Spika, azma kuu ya Serikali ni kuimarisha sekta ya kilimo, mifugo na uvuvi kwa mtazamo wa kibiashara, kukuza viwanda na kuongeza thamani ya mazao yatokanayo na sekta hii.”

Dakta Mpango anaonekana amechoshwa sana na tija ndogo na kipato kidogo katika kilimo. Sasa anatoa wito kwamba watu watumie “nguvu” na “ubunifu” wao “katika kilimo cha mazao ya thamani kubwa.” Ndiyo maana anataka “mapinduzi ya kilimo kutoka kilimo cha kijungujiko (subsistence farming) kwenda kilimo cha kibiashara.”

Je, mapinduzi hayo yanawezekana bila kuondoa idadi kubwa ya wakulima kwenye ardhi/mashamba yao ili kuwapisha wenzao wachache wanaoonekana kuwa wabunifu zaidi na wenye mtazamo wa kibiashara/kijasiriamali? Kama ni kweli kilimo kinaajiri zaidi ya asilimia 70 nchini kama Dakta Mpango anavyodai, je, lengo hasa la mipango na bajeti ya Serikali ni kuhakikisha watu wote hawa wanabakia kwenye sekta hiyo?

Cha kushangaza ni kwamba swali hili la msingi katika stadi za maendeleo ya uchumi  haliguswi au linapotezewa tu. Kwa mfano, Kiongozi wa ACT-Wazalendo anasema: “Kwa sisi wachumi tunatambua kuwa ili kupunguza umasikini wa Tanzania kwa zaidi ya nusu ilihitajika sekta ya Kilimo kukua kwa kati ya asilimia 8 na 10 kwa mwaka. Kwa ukuaji huu tulionao sasa, maana yake itachukua miaka mingi sana watanzania kuondoka kwenye dimbwi la umasikini. Baadhi ya mazao yanayotarajiwa kuzalisha malighafi za viwanda uzalishaji wake umeporomoka kwa kiwango cha kutisha.”

Rai hiyo ya Wazalendo haiiambii Serikali inawezaje kukuza sekta kwa ‘mwendokasi’ huo bila hata kuwa na mbadala kwa wakulima watakoachwa. Inachoambulia kupewa ni mapendekezo yanayolenga “kumwezesha mkulima kubakia na sehemu kubwa ya mapato yake na kuvutia wananchi wengi kujishu­ghulisha na uzalishaji katika kilimo.” 

Ombi letu wadadisi ni kujibiwa hili tu: Tanzania ya viwanda ni Tanzania ya kilimo? 

Monday, June 13, 2016

Matumizi ya Urathi wa Mwalimu Nyerere:17/6/2016



Karibu kwenye ulingo wa kutafakari kuhusu tunapotoka,tulipo,tuendako na namna ambavyo tutafika huko tuendako/Welcome to a platform for reflecting on where we are coming from, where we are, where we are going and how we will get there

  © Blogger templates 'Neuronic' by Ourblogtemplates.com 2008

Back to TOP