malumbano ya hoja 3 machi 2012

RATIBA:

http://groups.yahoo.com/group/Wanazuoni/message/14168

KISWACENTRIC: ENGAGING THE POLITICS OF LANGUAGE

KISWA-CENTRIC: The politics of language in East African culture, art, and media

Yale University

Linsly-Chittenden Hall Room 211

63 High Street, New Haven

Friday, March 2, 2012

10am-5:30pm

This one-day symposium will explore the politics of language and representation in East African culture, art, and media, reflecting on the tension between artistic choices and conventions, on the one hand, and colonial and post-colonial legacies of "foreign" and indigenous languages, on the other.

SPEAKERS:

Omari Kaseko, Filmmaker

Zavara Mponjika, Hip Hop Artist, Emcee

Catheryn Massamu, Presenter, East African Television

Mukoma wa Ngugi, Author, Nairobi Heat

Mohamed Yunus Rafiz, PhD Student and Filmmaker

For more information and to RSVP, visit https://docs.google.com/spreadsheet/viewform?formkey=dEk4Q0NONUFJM3o0cmVWUmVjbmtDUlE6MQm

If you have other questions, contact zachary.enumah@yale.edu

UHARIBIFU WA KISWAHILI MITANDAONI

UHARIBIFU WA KISWAHILI MITANDAONI

ZAVARA MPONJIKA

Nimefurahishwa sana na waraka wa "Watanzania Tunavyokiharibu Kiswahili Twitter"na namna mwandishi anavyokabiliana na hili tatizo. Nimefurahi kuona kuna watu wengi wanaguswa na tatizo hili linaloanza kupevuka. Watu wengi wanaoingia humu kwenye hizi baraza za kijamii(Facebook, Twita) kiukweli wana zile athari za ulimbukeni.

Ugonjwa wa ULIMBUKENI ni mbaya yaweza kuwa pengine kuliko UKIMWI na SARATANI, ila unaweza kupona. Inasikitisha kuona hadi leo watu wanadhani eti kuongea kikoloni ndo' ujanja. Bahati mbaya pamoja na kulundikana kwa mashule yanayoitwa English Medium hicho kikoloni bado hakina nguvu. Nimeshakaa na wanafunzi kibao wa vyuo vikuu ambao hawawezi kuongea lugha hii wanayoinyenyekea. Ni aibu kweli wanachokinyenyekea hawakiwezi na cha kwao kinaanza kuwaponyoka.

Nilitarajia kwenye makala yako ungegusia kuhusu huu mtindo wa kuingiza herufi C (inatamkwa CHE kwa kiswahili) na kuingiza namba 2 na 4 kwa kujifanya kama mtu anaandika kikoloni, mtindo ulioanzia kwenye kuandika ujumbe wa maandishi kwenye simu. Kuna wanaohadaika kudhani eti ni ubunifu kuandika vile, wakati ukweli ni kwamba ni UJINGA wa hali ya juu. Maandishi na herufi hizo haziendani na lugha ya kiswahili hata kidogo. Ukiandika "m2" kwa kiswahili inasomeka "mmbili" - kitu ambacho unakuwa umeondoka kabisa kwenye mantiki. Kwanza hairahisishi lolote kwa vile inabidi utafsiri mara tatu ili kupata maana. Kwa hiyo kusudio la msingi linapoteza maana yake. Hii inadhihirisha watu hawajui kusoma na wana utata kwenye kuandika. Hili jambo limeanza kukomaa sana. utaona mtu anaandika "cina" akimaanisha sina ambapo kwa Kiswahili inasomeka C"chena". Je, hapo unawasilisha nini na kupunguza herufi gani? Kwa huo uandikaji ulikusudiwa na lugha ile kupunguza urefu wa maneno. Hapo ule ujinga niliousema unajidhihirisha.

Sasa ina maana gani kwa neno kama hilo hapo juu iwapo idadi ya herufi inakuwa ileile?

Inafaa tufanye juhudi za dhati wadau wa kiswahili hasa wa kizazi hiki kukemea na kufanya mambo mbali mbali kuonyesha madhara ya kudharau lugha na tamaduni zetu na kuendekeza vya wengine. Nimewahi kuwa na mijadala na watu wengi kuhusiana na suala hili, kuna wanaojitetea eti ndio usasa. Nilicheka sana na kuwaambia sio usasa bali ni ULIMBUKENI na kama hao wanaojaribu kuwanakili mbona hawachanganyi Kiswahili? Usasa iweje uwe unaathiri upande wetu tu?

Hongera sana kwa kukemea hili, kwa wote wanaokemea tuko pamoja kwenye mapambano haya. Nahitilafiana tu kidogo na mwandishi wa makala kule Tanganyikan pale usemapo Kenya Kiingereza ndio lugha yao ya kwanza, hilo sio sahihi lugha ya kwanza haimaanishi lugha unayokutana nayo shule. Wapo watu wengine pia wanosema na kudhania kuwa Kiingereza ndio lugha ya kwanza. Nigeria hilo pia sio sahihi. Lugha ya kwanza ni ile unayoongea ukizaliwa, unayokuta mama akiongea nawe. Kule Kenya lugha za kwanza mara nyingi ni zile asilia na Kiswahili ni ya pili kwa mantiki hiyo, ila kiswahili ni lugha ya taifa ya Kenya pia kama ambavyo ni ya taifa hapa Tanzania. Huu mjadala ni mrefu tuendelee kujenga ili tunusuru taifa letu kuangamia kwenye dimbwi la maangamizi. Upendo na amani.

Twitter: @Rhymson

Facebook: Zavara Mponjika

chakula

Chakula

(Dedicated to those who can read the signs of times)

Want for chakula and more want …

Hunger pangs without being hungry

Greed!

Thirsting for more food, drink and pleasure

Craving!

For food, drink and pleasure

Sometime, just the notion of it

Craving for power!

To make all humanity bow at the snap of your fingers

Such a craving!

For means to sustain that POWER

Hunger pangs leading to grab, grab, and more grab!

Money grab, sex grab, land grab and more grab!

A drunken feeling of emptiness

Void!

In spirit, deeds, relations and all life’s endeavors

An empty feeling of want and more want…

Selfish pursuit for more pleasure, power and ACCUMULATION

Opulence!

Cry my beloved country

For birthing this monstrous pursuit for chakula among the least hungry

A land of abundance that feeds not its hungry bodies and minds!

©Demere Kitunga, February, 2012

MGENI KWETU NYUMBANI

Shikamoo

Unashangaa nini?

Msiba kwetu nyumbani

Kisiwani mwa amani

Kizazi hadi kizazi

Sisi tumeuzoea…

Mgeni kwetu nyumbani

Kamwe si hayawani

Twamthamini mgeni

Kuliko hata mwenyeji

Sisi tunampokea…

Biashara kwetu ndani

Haikosi mshitiri

Bara hata visiwani

Nyanda juu hadi pwani

Sisi tunaiwezesha…

Walokuja kwa jahazi

Wakisukumwa na kusi

Wa merikebu za mbali

Mizinga zikisheheni

Sisi tuliwaitika…

Wengine wakichuuza

Na baadhi kulowea

Bara wakitangatanga

Kuzitafuta ngawira

Sisi tuliwaonyesha…

Nasi hatukukaidi

Kuwapokea kwa jadi

Walipoibisha hodi

Na misafara kuhodhi

Sisi tuliwapenyeza…

Hatukuuanza leo

Ukuwadi tufanyao

Tulianzia na hongo

Kwa kila jino la tembo

Sisi tulijitwalia…

Mambo yalipogeuka

Tukageuzwa ngawira

Ndiposa wenye dhamana

Bei walipotupiga

Sisi tuliwahofia…

Ni hawa hawa wakuu

Wa jana na leo yetu

Wanaofanya mizungu

Kutugeuza vizuu

Sisi tunawatazama…

Wametuweka jamvini

Kututia msibani

Tulie kwa ufakiri

Na mali zetu lukuki

Sisi tumehamanika…

Leo ushangae nini

Kwani ulikuwa wapi

Nyuki wakipigwa moshi

Na kulala usingizi

Sisi tukisuasua…

Masega yalipovunjwa

Na asali ikarinwa

Na wanapozindukana

Nta wakasake tena

Sisi tulinung’unika…

Lini tutakuwa mbogo

Tuyakatae makombo

Tukashikane mikono

Tusitoe shikamoo?

Sisi tunajiuliza!

©demere kitunga, 2012