Loading...

Sunday, March 23, 2014

Uwiano wa Utanganyika, Uzanzibari na Utanzania

UMOJA WA WANAOTAKA TANGANYIKA:
Ni umoja wenye mashaka. Ndani yake wapo wanaotaka Tanganyika ndani ya Muungano wa Kishirikisho wa Serikali Tatu. Lakini pia wapo ambao hawaitaki Zanzibar, eti imewachosha.


Wote wakishapata wanachokitaka - yaani Tanganyika, umoja wao utavunjika. Wasioitaka Zanzibar watadai Muungano uvunjike. Wanaotaka Muungano watajikuta na Tanganyika tu.

Lakini hiyo Tanganyika ina uhakika gani itakuwa na umoja? Falme na Uchifu wa zamani ukitaka nchi zao itakuwaje? Au mikoa/kanda kutaka kujitenga au kujiunga na nchi jirani?

Tanzania ni nchi tuliyoijenga kwa taabu sana. Ujenzi wa miaka 50 unaweza kubomolewa kwa siku 50 tu. Nchi hujengwa na wenye moyo na umoja ni nguvu, utengano ni udhaifu.

MADARAKA NA MUUNDO WA MUUNGANO:
Hili suala naliangalia kwa macho ya uchambuzi wa kimadaraka (power analysis) zaidi na sio kwa mapenzi tu ya kutaka tu kitu kiwe au kwa uchambuzi wa kimuundo (structural analysis) tu. Tatizo lilipo kimadaraka ni kuwa kwa kiasi kikubwa Zanzibar/Wazanzibari hawataki uwiano tenge wa madaraka ambao unatokana na Serikali ya Muungano kuwa na mambo mengi ya Muungano maana kwao ni sawa na Tanganyika kuvaa koti la Muungano.

Tanganyika/Watanganyika, kama ambavyo nimesema awali, kwa sasa wana umoja wa mashaka maana hivi leo kinachowaunganisha ni kutaka Tanganyika: Humo wamo wanaotaka Serikali Tatu ili Tanganyika iwepo tu, sio kwa sababu wanataka Muungano; pia wapo wanaotaka Muungano wa Serikali Tatu kwa sababu wanadhani ni suluhisho la kero za Muungano na humo humo wanaotaka hivyo kwa sababu wanaona wanaibeba Zanzibar na imekuwa mzigo; lakini pia wanaotaka Tanganyika bila Muungano, hivyo kupata Tanganyika kwao ni hatua ya kwanza kuelekea kuvunja Muungano. Pia kuna hili kundi jipya ambalo linadhani eti inawezekana kuwa na Serikali Tatu bila kuwa na mfumo wa kishirikisho kana kwamba wenzao wanaotaka Tanganyika wanaitaka iwe tu kama Serikali za Mitaa ambazo mpaka leo zinalalamika kuwa Serikali Kuu haigatui/haipeleki madaraka ngazi za chini.
  
Hili ni suala la mgawanyo wa madaraka (power) zaidi kuliko muundo (structure). La watu zaidi ya taasisi. Ndiyo.

KUUNGANISHA SERIKALI, NCHI NA DOLA-NCHI:
Rais kaelezea vizuri kabisa kwa nini hatuwezi kuwa na Serikali 3 kwa maana hasa ya Serikali Kuu (Central Government). Hii dhana ya Nchi Moja, Dola Moja na Serikali Tatu ingeweza kufanya kazi tu kama maana ya Serikali Tatu hapa ni Serikali za Mitaa Mbili (Local Goverments) na Serikali Kuu Moja jambo, ambalo nalo haliwezekani kwa sababu Zanzibar haiwezi kukubali kuwa na Serikali hiyo yenye hadhi ndogo kiasi hicho. 

Mchakato wa ugatuzi wa madaraka i.e. kupeleka madaraka katika ngazi za chini umeshindwa kwa sababu kwa kawaida Serikali Kuu haitaki/haikubali kuziachia Serikali za chini madaraka. Lakini katika hizi Serikali Tatu zinazopiganiwa sasa ukweli, kama Rais alivyouelezea vizuri sana, ni kuwa Serikali ya Jamhuri ya Muungano itakuwa haina nguvu/madaraka ukilinganisha na Serikali za Washirika hasa huyo Mshirika mnayemdai ambaye atakuwa ni zaidi ya Kaka Mkubwa, si kwa Zanzibar tu ila hata kwa Tanzania pia, yaani Tanganyika. Uchambuzi wa madaraka (power analysis) ni muhimu sana katika suala badala ya kuleta dhana za kidhahania na matamanio ilhali hazifanyi kazi nje ya makaratasi. Serikali kwa Maana ya Serikali Kuu hujiendesha ikiwa na nchi na dola.

Kanuni za kuunda Dola Moja (Unitary State) ziko wazi kama ambavyo kuunda Dola Shirikisho (Federal State) zilivyo. Ukiwa na nchi moja kubwa inaungana na nchi ndogo Dola Shirikishi na Dola Moja zinawezekana tu kwa kuipa nafasi ya upendeleo nchi ndogo. Hali inakuwa tofauti unapokuwa na nchi nyingi, ndogo na kubwa, zinazoungana ambapo mgawanyo wa madaraka na rasilimali unakuwa na uwiano mpana (stretched). Hapo unaweza kuamua kuwa na Dola Shirikishi la nchi kadhaa au Dola Moja inayoamua kujiendesha kwa majimbo kadhaa. Hili la pili linawezekana kama Tanzania Bara itakubali kujivunjavunja na kuwa na majimbo makubwa kama manne yatayoungana na Zanzibar (kama Wazanzibari watakubali) na hivyo kutokuwa na Kaka Mkubwa anayeitwa Tanganyika. Hatari yake ni kuwa hayo Majimbo 5 yenye uwiano mpana wa madaraka ya kisiasa na kiuchumi yanaweza yakavunja nchi kama utaifa wa Tanzania hiyo hautaweza kujengwa na badala yake watu wakawa wanajenga utaifa wa hayo majimbo yao. Lile la kwanza litawezekana wenzetu wa Kenya, Uganda, Rwanda, Burundi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudani Kusini wakikubali tuungane. Ila naona ni kama vile tuna haraka sana na kusahau kuwa Serikali Mbili ni mpito tu wa kuelekea kwenye Umoja Mkubwa.

Tusifanyie mzaha suala la kupangua nchi, dola, na dola-nchi iliyojengwa - inahitaji uhakika sio majaribio tu.
 WARIOBA (1994):
Kama Zanzibar ikikubaliwa kuwa na madaraka zaidi katika mambo kama uraia, ulinzi na usalama, mambo ya nje na uhusiano wa mataifa, viwanda, biashara, hali ya hatari, posta na simu, kodi na mabenki, Tanganyika nayo itapewa madaraka hayo hayo … Matokeo yake Serikali za Tanganyika na Zanzibar zitakuwa na nguvu sana na Serikali ya Muungano itakuwa dhaifu kabisa. Mambo yanayobaki yatafanya Muungano uwe dhaifu kuliko Jumuiya ya Afrika ya Mashariki ilivyokuwa. (Warioba (1994: 17) Tanzania: Hatima ya Muungano)


WARIOBA (2011): 
Wakati wote kwa mwananchi wa kawaida, kumekuwa hakuna matatizo ya Muungano. Matatizo yanatoka kwenye midomo ya viongozi.

Shughuli za wananchi wa kawaida haziangalii orodha ya mambo ya Muungano, bali haki yao kama raia. Wanajiona ni raia katika shughuli zao za kibiashara au nyingine. Mwananchi wa kawaida anaona anayo haki ya kufanya biashara mahali popote. Wananchi wamezoa hivyo. Msiwafikishe mahali wakajiona kuwa kwenda Zanzibar au kuja Bara inabidi wafuate taratibu za kwenda Kenya au Uganda.

Tunayo matatizo ya madaraka, kwamba unazo Serikali mbili kwa hiyo yale yaliyomo kwenye orodha ya Muungano ni kuonyesha Serikali hii ina madaraka gani. Wanagombania madaraka.

Kama suala ni mafuta au mengine tuzungumze. Inategemea mnavyokubaliana, tusije kuongeza au kupunguza kwenye orodha mambo ambayo yatakuja kuwatenganisha wananchi. Kama kwa mfano, kuna watu wanafikiri kuimarisha Muungano ni kuwa na serikali tatu, unaimarishaje?

Sasa hivi kiini ni ugomvi wa madaraka kati ya Serikali ya Muungano na Serikali ya Zanzibar. Hivi ukileta serikali tatu, ugomvi huu hautakuwapo? Ukileta Serikali ya Tanganyika yenyewe haitadai madaraka? Mwisho wataomba madaraka hadi Serikali ya Muungano isiwe na chochote.

Hivi Serikali ya Tanganyika kwa mfano ikawapo, ikataka iwe na wimbo wake wa Taifa, bendera yake, nembo yake, kisha inadai ifanye biashara ya nje, unafikiri tutakuwa tumefika wapi?

Ni kwamba tutakuwa tunaondoa Muungano na kurudisha Tanganyika na Zanzibar. Lakini kama wananchi wanataka hivyo, sawa.
Lakini tukivunja Muungano madhara yake ni makubwa sana kwa pande zote mbili. Mimi naamini wale wanaotaka serikali tatu wanajua nia yao ni kuvunja Muungano na huu ndio ukweli. Ukianzisha serikali tatu, maana yake unavunja Muungano.


WARIOBA (2014): 
Hiyo haina maana kwamba kila mmoja wetu ameacha imani yake, itikadi yake na msimamo wake. Kuna mambo ambayo kila mmoja wetu amebaki na imani yake na msimamo wake. Kwa mfano, kwenye suala la Muungano tupo tunaoamini muundo unaofaa ni Serikali Moja, tupo tunaoamini Muundo wa Serikali Mbili, tupo tunaoamini Serikali Tatu na tupo tunaoamini Muungano wa Mkataba.

0 comments:

Karibu kwenye ulingo wa kutafakari kuhusu tunapotoka,tulipo,tuendako na namna ambavyo tutafika huko tuendako/Welcome to a platform for reflecting on where we are coming from, where we are, where we are going and how we will get there

  © Blogger templates 'Neuronic' by Ourblogtemplates.com 2008

Back to TOP